We zijn het meer eens dan we denken
Kort
AAnomaly
Op 12 november 2026 haalde het belastingplan een meerderheid: 76 tegen 74 1. Toch volgde een kabinetscrisis. Twee regeringspartijen stemden met de linkse oppositie, de derde stemde tegen 1, 2. Het nieuws ging daarna vooral over wie met wie stemde. Terwijl in 2025 al 51% van de kiezers wilde dat links en rechts samenwerken, en 82% vond dat de politiek te veel met zichzelf bezig is 3.
RReframe
Driekwart denkt dat we verder uit elkaar groeien. Het SCP zag dat in 2022 niet: onze meningen groeien niet duidelijk uit elkaar, en we zijn het over meer eens dan we denken 4. Links en rechts zijn een kaart. De kaart zegt wie bij wie hoort. Niet wat er opgelost moet worden.
CCreate: vragen voor je team
- Waar praten wij over het kamp in plaats van over het onderwerp?
- Beoordelen wij een idee op wat het is, of op wie het zegt?
Rethink the premise.
Verder lezen Het hele stuk, met alle bronnen
AAnomaly
Op donderdag 12 november 2026 nam de Tweede Kamer het belastingplan aan, met 76 tegen 74 stemmen 1. Het kabinet van D66, VVD en CDA heeft 66 van de 150 zetels. Het heeft dus altijd steun van de oppositie nodig 1. Die steun kwam deze keer onder meer van Pro en Volt, na een akkoord over een extra belasting op grote vermogens (de miljonairstaks). D66 en CDA stemden voor. Coalitiepartner VVD stemde tegen en noemde de gang van zaken "ontluisterend" 1, 2. De premier wil "het vertrouwen herstellen" 1.
De VVD had twee bezwaren. Het eerste gaat over de inhoud: de miljonairstaks was een voorstel van Pro en Volt dat het kabinet zelf had afgeraden 6. Het tweede gaat over de weg ernaartoe. De VVD wilde een meerderheid met rechtse partijen, maar die gesprekken liepen vast. Daarna sloten D66 en CDA een akkoord met links 6. VVD-leider Yeşilgöz zei dat haar partij was "overvallen door een slechte deal" 7.
Er was dus een echt meningsverschil over de inhoud. Maar het plan haalde een meerderheid, en dat is precies wat een minderheidskabinet moet doen. Toch heette het een crisis. Het gesprek ging nauwelijks over wat het plan doet voor mensen. Het ging vooral over wie met wie stemde.
In september 2025 vond 82% van de kiezers dat de politiek te veel met zichzelf bezig is in plaats van met de problemen van mensen. In 2022 was dat 58%. En 51% wilde dat linkse en rechtse partijen samenwerken om het land bestuurbaar te houden; 18% wilde dat niet 3. De peiling is van vóór deze crisis.
RReframe
We denken dat Nederland in twee kampen uit elkaar valt. Driekwart van de mensen gelooft dat de meningsverschillen groeien. Maar het Sociaal en Cultureel Planbureau zag in 2022 geen duidelijke toename: op sommige onderwerpen lopen meningen verder uiteen, op andere juist minder, en over veel onderwerpen is er meer overeenstemming dan mensen denken 4, 5. Wat de laatste jaren wel toenam, is het negatieve gevoel over mensen die anders denken 5.
Onze lezing: links en rechts zijn een kaart, geen gebied. De kaart is handig om te zien wie bij wie hoort. Maar wie alleen naar de kaart kijkt, ziet het probleem niet meer. Dat is geen politiek verschijnsel. Veel organisaties kennen het: wij van sales, zij van IT. Een idee wordt gewogen op de afzender.
CCreate: vragen voor je team
- Waar praten wij over het kamp in plaats van over het onderwerp?
- Beoordelen wij een idee op wat het is, of op wie het zegt?
- Welk voorstel wezen wij af omdat het van "de anderen" kwam?
Rethink the premise.
Bronnen
- Regering wankelt in Nederland: kleinste meerderheid keurt belastingplan goed, zonder coalitiepartner VVDSterk
- Crisisoverleg Jetten over toekomst coalitieSterk
- Democratie, polarisatie en het politieke klimaatSterk · poll from before this crisis
- Nederlanders ergeren zich aan polarisatie (SCP research)Middel · via news report
- Hoe gepolariseerd is Nederland?Middel · summary of SCP and others; names no study for the rise in negative feelings
- VVD voelt zich gepasseerd na belastingdeal: 'De coalitie is geofferd'Middel · views of journalists, not the VVD itself
- Crisis in kabinet, Yesilgöz: wij zijn overvallen door slechte deal D66 en CDA (liveblog)Sterk
Wil je hier met je team mee aan de slag? Bekijk onze producten →