Niemand was eigenaar van het geheel
Kort
AAnomaly
Drie weken, drie systemen. UWV stopte na vijf jaar en 55 miljoen euro met een matchingsysteem 1. Het Belgische Rekenhof zette het mislukte politiesysteem i-Police op 139 miljoen 4. En de Belastingdienst opent nog steeds een "tijdelijke" datakluis uit 2019, met 64 miljoen bestanden die niemand kan doorzoeken 5.
UWV kreeg "geen grip op de kwaliteit" en had weinig kennis van zijn eigen techniek 3. De Belgische politie leunde voor kritieke IT op consultants 4. Bij de Belastingdienst zaten techniek, inhoud en toezicht bij verschillende afdelingen. Een Kamerlid: "Als niemand verantwoordelijk is voor het totaal, is uiteindelijk ook niemand aanspreekbaar." 7
RReframe
Dit is geen IT-probleem. Het is een eigenaarsprobleem. Wie het hele systeem kent, is de enige die stop kan zeggen. In alle drie de gevallen zat die persoon buiten de organisatie, of bestond hij niet.
CCreate: vragen voor je team
- Wie kent ons hele systeem?
- Wie mag stop zeggen?
- Wat noemen wij "tijdelijk" en bestaat al drie jaar?
Rethink the premise.
Verder lezen Het hele stuk, met alle bronnen
AAnomaly
Op 14 oktober 2026 stopte UWV met de Bemiddelingsservice, een systeem dat werkzoekenden en werkgevers op vaardigheden moest matchen. Vijf jaar, ongeveer 55 miljoen euro 1, 2. Op 29 oktober publiceerde het Belgische Rekenhof zijn audit van i-Police: 139,4 miljoen euro, bijna het dubbele van wat het parlement eerder hoorde, en 70% van de softwarelicenties nu nutteloos 4. En in Den Haag ging het debat door over de datakluis van de Belastingdienst: 64 miljoen bestanden, in 2019 "tijdelijk" apart gezet, zonder structuur en zonder zoekfunctie. Bestanden die de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire nooit heeft gezien 5, 6.
De drie rapporten gebruiken andere woorden voor hetzelfde. Het Adviescollege ICT-toetsing schreef in februari dat het UWV "niet lukt om grip te krijgen op de kwaliteit" en dat de kennis van de techniek en de algoritmen beperkt was 3. Het Rekenhof vond de Belgische politie structureel afhankelijk van consultants, zonder duidelijke mijlpalen, waardoor vervolgopdrachten werden besteld vóór de pilots waren beoordeeld en de hefboom op de leverancier verdween 4. Het BDO-rapport over de datakluis stelt dat niemand wist wat erin zat, omdat technisch beheer, inhoudelijk eigenaarschap en toezicht bij verschillende onderdelen lagen 5, 7. Onderzoek naar 5.392 IT-projecten laat zien waarom dat telt: overschrijdingen hebben een dikke staart, en een fout in één onderdeel valt door naar de rest 8.
RReframe
Iedereen noemt dit IT-mislukkingen. Maar de techniek was niet wat niemand begreep. Het geheel was dat. Als de kennis van het hele systeem bij een leverancier zit, bij een consultant, of nergens, dan ziet niemand binnen een probleem aankomen, en kan niemand stop zeggen. Dat is geen technisch gat. Het is een eigenaarsgat, en dat is net zo echt in een bedrijf van vijftien mensen met een CRM, een website en een boekhoudpakket, gehuurd bij drie verschillende partijen.
CCreate: vragen voor je team
- Wie in onze organisatie kent het hele systeem, niet alleen zijn eigen stuk?
- Wie mag stop zeggen, en heeft iemand dat ooit gedaan?
- Wat noemen wij "tijdelijk" dat al drie jaar draait?
Rethink the premise.
Bronnen
- UWV stopt met ontwikkeling van BemiddelingsserviceSterk
- UWV trekt stekker uit ict-project dat 55 miljoen euro heeft gekostSterk
- Advice of the Dutch IT advisory board (AcICT), letter to parliament 2026D11268Sterk
- Audit Rekenhof i-PoliceSterk
- Rapport BDO: fiscus hield datakluis herhaaldelijk uit zicht onderzoekscommissiesSterk
- Kabinet spijtig dat Kamer te laat hoorde van verborgen toeslagenbestandenSterk
- Datakluis van de BelastingdienstSterk
- The empirical reality of IT project cost overrunsSterk
Wil je hier met je team mee aan de slag? Bekijk onze producten →