ARC Lab

Nr. 10 ·

Read in English: ENNL

Het schap is software

ARC-analyse · Anomaly, Reframe, Create

Kort

AAnomaly

In oktober 2026 werd Ahold Delhaize, het moederbedrijf van de Albert Heijn, aangevallen. Het bedrijf zette daarna zelf systemen uit. De Albert Heijn kon geen schappen vullen, geen online bestellingen bezorgen en geen juiste prijzen tonen 1. Het probleem was geen tekort aan eten. Het was het systeem. Verwachte kosten: 200 tot 250 miljoen euro omzet 1, 2.

RReframe

We denken dat een supermarkt eten verkoopt. Het is een systeem dat óók eten verkoopt. Het schap is software geworden, en niemand zag het tot het stilviel. Misschien geldt het ook voor jouw bedrijf, ook als je zegt: "wij doen niet echt iets met IT."

CCreate: vragen voor je team

  1. Wat in ons gewone werk stopt als het scherm stopt?
  2. Kunnen we één dag zonder?
  3. Wie weet nog hoe?

Rethink the premise.

Verder lezen Het hele stuk, met alle bronnen

AAnomaly

In oktober 2026 werd Ahold Delhaize getroffen door een cyberaanval. Het bedrijf zette zelf meerdere systemen uit om de schade te beperken 1, 3. In Nederland vielen de sites, apps en klantenkaarten van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall uit. Maar ook dingen die niemand IT noemt. Albert Heijn kon geen schappen bijvullen, geen online bestellingen bezorgen en geen juiste prijzen tonen op de elektronische prijskaartjes 1. Distributiecentra lagen stil 3.

Het bedrijf verwacht in het vierde kwartaal 200 tot 250 miljoen euro minder omzet en 75 tot 100 miljoen euro minder winst 1, 2. De CEO: "het grootste deel van de verstoring was binnen twee weken onder controle, we werken eraan om alles volledig te herstellen." 1 Er is nog geen openbaar onderzoek naar de aanval. Daarom zeggen we hier niets over oorzaak of dader.

RReframe

Het nieuws gaat over de aanvaller. De anomalie zit ergens anders. De oorzaak was geen tekort aan eten. Wat stopte, was het systeem dat eten naar het schap brengt en er een prijs op zet 1.

We zien een supermarkt nog als een plek die eten verkoopt. Het is een systeem geworden dat óók eten verkoopt. Het schap is software. Op een gewone dag zie je dat niet, want op een gewone dag werkt het. En het geldt waarschijnlijk niet alleen voor supermarkten. Eigen observatie: veel organisaties die zeggen "wij doen niet echt iets met IT", draaien hun gewone, fysieke werk op systemen waar ze nooit aan denken. Hoeveel, heeft niemand gemeten.

CCreate: vragen voor je team

  1. Wat in ons gewone werk stopt als het scherm stopt?
  2. Kunnen we één dag zonder? Wat gebruiken we dan?
  3. Wie in ons team weet nog hoe?

Rethink the premise.

Bronnen

  1. Ahold Delhaize cyberattack to cost up to €250 million in lost sales (Q3 2026 results)NL Times · 2026 · Company figures · https://nltimes.nl/node/92901Sterk · based on company statement
  2. Ahold Delhaize posts resilient Q3, cuts 2026 outlook after cyber incidentESM Magazine · 2026 · Company figures · https://www.esmmagazine.com/retail/ahold-delhaize-posts-resilient-q3-cuts-2026-outlook-after-cyber-incident-325297Sterk
  3. Aanval kost Ahold Delhaize 250 miljoenComputable · 2026 · News · https://www.computable.nl/2026/11/04/kort-aanval-kost-ahold-delhaize-250-miljoen-datalek-bij-leverancier-voor-rekening-van-bedrijf-en-meer/Sterk